مهندسی عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب

وبلاگی برای علاقمندان به رشته مهندسی عمران

تعاریف راه سازی
نویسنده : امیر عزیزی فر - ساعت ۱:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱/٢٠
 

تعاریف راه سازی:

آبرو:
هر سازهای، غیر از پل، که برای تخلیه آب از زیر راه ساخته میشود.

آسفالت حفاظتی:
پخش قیر در راههای خاکی شنی، آسفالتی و بتنی و بلافاصله پخش سنگدانه بر روی آن، یا قیرپاشی بدون سنگدانه، و یا پخش آسفالت اسلاری سیل، و یا آسفالت متخلخل، آسفالت حفاظتی نامیده میشود.

آسفالت سرد:

آسفالت سرد از اختلاط مصالح سنگی یا قیرهای محلول، یا قیرآبهها و یا قطران در دمای محیط تهیه و در همین دما پخش و متراکم میشود.

آسفالت متخلخل:
آسفالت متخلخل از اختلاط قیر با سنگدانههای شکسته دارای دانهبندی باز، در کارخانه آسفالت تهیه میشود.

اساس:
قشری از مصالح سنگی با مشخصات فنی و به ضخامت معین که بر روی بستر آماده شده راه و یا لایه زیراساس، به منظور تحمل بارهای وارده از لایههای بالاتر روسازی قرار گیرد، قشر اساس نامیده میشود.


اساس شنی:
عبارت است از مصالح شکسته شنی با مشخصات فنی معین که به ابعاد هندسی مورد نظر بر روی قشر زیراساس و یا بستر روسازی قرارگیرد.

اساس قیری:
مخلوطی از مصالح سنگی و قیر با مشخصات فنی و به ضخامت معین که بر روی بستر آماده شده راه و یا لایه زیراساس، به منظور تحمل بارهای وارده از لایههای بالاتر روسازی قرار گیرد، قشر اساس قیری نامیده میشود.

اساس ماکادامی:
مخلوطی از سنگ کوهی و یا سنگهای رودخانهای شکسته به اندازههای مشخص و پخش آن بر روی قشر آماده شده سطح راه برابر ابعاد، اندازهها و ضخامتهای مشخص شده در نقشهها.

اندود سطحی (تککت):
پخش یک لایه بسیار نازک قیر محلول یا قیرآبه روی سطح آسفالتی یا بتنی به منظور آغشته نمودن سطوح مزبور و ایجاد چسبندگی با قشر آسفالتی که متعاقباً روی آن پخش میشود، اندود سطحی یا تککت نامیده میشود.

اندود نفوذی (پریمکت):
پخش یک لایه قیر محلول با کندروانی (ویسکوزیته) کم یا متوسط در سطح شنی راه (بستر روسازی راه یا زیراساس و یا اساس)، اندود نفوذی یا پریمکت نامیده میشود.

اندودهای آببند (سیلکت):
اجرای آسفالتهای حفاظتی بر روی انواع رویههای آسفالتی و یا بتنی موجود، به منظور آببندی، افزایش خاصیت نفوذناپذیری، اصلاح آسیبدیدگیهای سطحی، بهسازی موقت و افزایش عمر بهرهبرداریها، اندود آببند یا سیلکت نامیده میشود.

بازیابی روسازی آسفالتی:
بازیابی روسازی آسفالتی، استفاده مجدد از آسفالتهای قدیمی است که قبلا کاربرد اولیه خود را به انجام رسانده است. این عمل معمولاً پس از انجام پارهای فعل و انفعال بر روی آسفالتهای قدیمی صورت میگیرد.

بتن آسفالتی با دانهبندی باز:
عبارت است از مخلوط قیر و مصالح سنگی با دانهبندی باز که مناسب برای بالا بردن اصطکاک روسازی مرطوب میباشد.

بتن آسفالتی با دانهبندی متراکم:
عبارت است از مخلوط قیر و مصالح سنگی با دانهبندی پیوسته مناسب برای شرایط محلی با کاهش فضای خالی و افزایش مقاومت و عمر بیشتر.

بستر روسازی راه:
سطح تمام شده خاکی راه که مصالح لایههای روسازی بر روی آن قرار میگیرد.

بهسازی و روکش آسفالتی:
مرمت و اصلاح انواع آسیبدیدگیهای سطحی و سازهای روسازیهای آسفالتی، شامل: تعمیرات سطحی، اجرای روکشهای تقویتی، بازیافت و یا ترکیبی از این عملیات بهسازی نامیده میشود.

پل:
سازه فلزی یا با مصالح ساختمانی برای عبور راه، راه آهن و یا پیاده از روی آب یا مسیر راهی دیگر.

پیکنی ابنیه فنی:
پیکنی ابنیه فنی عبارت است از کندن محل پی پایهها، دیوارها، زهکشیها، با دست و یا بیل مکانیکی (یا وسایل مشابه) طبق رقوم مندرج در نقشههای اجرایی و به دستور دستگاه نظارت.

تخلیه آبهای سطحی:
عبارت است از احداث نهرها، و آبروهای باز و یا بسته، لولهگذاریهای سطحی، انحراف و تنظیم و کنترل جریان آب انهار و رودخانهها و اجرای سایر کارهای تکمیلی، طبق نقشههای اجرایی و دستورات دستگاه نظارت.

خاک مسلح:
خاک مسلح عبارت است از مجموعه خاک و جوشنها که به صورت نوارهای افقی در خاک قرار میگیرند و پوسته که بتنی یا فلزی است و نمای خاک مسلح را تشکیل میدهد.

داربست:
سازهای موقت است که برای نگهداری قالببندی، سکوهای کار و تحمل بارهای حین اجرا برپا میشود. مشتمل بر شمعبندی، پایههای قائم، صفحات افقی، بادبندها، زیرسریها و نظایر آن.

راه انحرافی:
راهی موقت برای عبور ترافیک در زمان قطع عبور از بخشی از راه.

روسازی:
روسازی راه سازهای است که بر روی آخرین لایه متراکم شده خاک زمین طبیعی، خاکریزیها یا کف برشهای خاکی و یا سنگی که به طور کلی بستر روسازی نامیده میشود، قرار میگیرد.

زهکشی:
زهکشی عبارت است از لولهگذاریهای سطحی و زیرزمینی، مصرف زههای سنگی و یا خردهسنگی، انحراف و تنظیم و اجرای سایر کارهای تکمیلی، طبق نقشههای اجرایی و دستورات دستگاه نظارت.

زیراساس:
قشری از مصالح سنگی (و یا مخلوطی از مصالح سنگی و مواد افزودنی) با مشخصات فنی معین و به ضخامت مشخص که بر روی بستر راه (سابگرید) به منظور تحمل بارهای وارده از قشرهای بالای روسازی قشر اساس قرار گیرد، قشر زیراساس نامیده میشود. زیراساس معمولاً اولین لایه از ساختمان روسازی راه را تشکیل میدهد.

زیراساس شنی:
مصالح شنی با مشخصات فنی معین تهیه و بر روی بستر روسازی راه حمل و به ضخامت مورد نظر پخش و سپس طبق شرایط فنی آبپاشی و کوبیده میگردد. قشر حاصله، زیراساس شنی نامیده میشود.

سنگ پشت کار:
قطعه سنگی است که در پشت نما به کار میرود و مستقیماً در برابر عوامل جوی قرار ندارد.

سنگ توکار:
قطعه سنگی است که در داخل بنا به کار برده میشود.

سنگ دوکله و یا سرتاسری:
قطعه سنگی است که تمام ضخامت بنا را در بر میگیرد.

سنگ راسته:
قطعه سنگی است که طول اصلی آن در امتداد نمای بنا قرار میگیرد.

سنگ کله:
قطعه سنگی است که طول اصلی آن در داخل بنا قرار میگیرد.

سنگ نبش:
قطعه سنگی است که در گوشه بنا به کار برده میشود.


سنگ نما:
قطعه سنگی است که در نمای بنا به کار برده میشود. این قطعه باید دارای ریشه کافی بوده تا در ضمن مقاومت در برابر عوامل جوی، استحکام بنا را هم تامین نماید.

شانه راه:
آن قسمت از کف راه که برای توقف اضطراری وسایل نقلیه اختصاص داده شده است.

شیب عرضی:
عبارت است از شیب عرضی سطح راه و در مسیرهای مستقیم اغلب معادل 2% میباشد.

شیب عرضی روکش:
حداقل شیب عرضی روکش در مسیرهای مستقیم 5/1% و حداکثر 3% ولی حداقل شیب عرضی برای مسیرهای بیش از دو خط عبور در یک جهت 2% میباشد. شیب عرضی جاده خاکی و یا بدون روسازی 5/2% تا 5% است.

طاقهای با دور تمام:
طاقهایی که انتهای قوس طاق به حالت عمودی روی پایهها قرار گرفته باشد.

طاقهای نیمخیز:
طاقهایی که با طاق به حالت مایل و با شیب 1و 2 روی پایه قرار گرفته باشد.

عملیات خاکی:
عبارت است از کلیه کارهای لازم برای تمیز کردن بستر و حریم راه، خاکبرداری و خاکریزی خاک، سنگ و یا سایر مصالح، از و یا در مسیر و یا محدوده راه در منطقه عملیات طرح، طبق نقشههای اجرایی و یا برابر دستورات دستگاه نظارت.

قالب:
سازهای موقت برای در بر گرفتن بتن قبل از سخت شدن و کسب مقاومت کافی برای تحمل بار بتن.

قرضه جانبی:
قرضهایست موجود در حریم قانونی راه و در صورت بلامانع بودن در نزدیکی و مجاورت حریم راه.

قرضه موضعی:
قرضهایست که از منابع مناسب موجود در طول راه و با رعایت حداقل فاصله حمل تعیین میشود.

قرضه منتخب:
قرضهایست متشکل از مصالح رودخانهای و یا کوهی و یا مصالحی با مشخصات معین که از منابع خاص تأمین میشود.

کنترل فرسایش:
عبارت است از ایجاد فضای سبز و یا تثبیت خاک با قیرآبه و یا پوشش با بتن پاشیده و شیببندی به منظور کاهش از دست رفتن خاک به علت آب یا باد.


مدیریت روسازی راه:
عبارت است از تمامی فعالیتهای مربوط به طراحی، ساخت، نگهداری، ارزیابی مداوم، ترمیم، بهسازی و یا بازسازی روسازی شبکه راهها. مدیریت روسازی راه مجموعهای است از ابزار و روشها که علاوه بر سازماندهی به شبکه روسازیها به تصمیمگیری برای دست یافتن به برنامههای درازمدت مؤثر و اقتصادی برای نگهداری روسازیها در سطحی قابل قبول، کمک میکند.

مجموعه قالب بندی:
مجموعهای که برای نگهداری بتن در شکل مورد نظر به کار میرود، مشتمل بر رویه قالب، بدنه قالب، پشتبندها، کلافها، چپ و راستها و نظایر آن.

میانه راه:
آن قسمت از عرض راه که در حد فاصل (بین) مسیر رفت و برگشت قرار گرفته و مسیرهای رفت و برگشت را از هم جدا میکند